August 26, 2026

Home FEATURES Kahayupan (Pets)

ALAMIN: Limang bagay na dapat malaman tungkol sa 'doggy'

ALAMIN: Limang bagay na dapat malaman tungkol sa 'doggy'
Photo courtesy: Pexels

Para sa maraming Pilipino, ang aso ay hindi lamang bantay sa bahay o alagang hayop. Itinuturing na rin silang bahagi ng pamilya—kasama sa pagkain, paglalaro, pamamasyal at maging sa mga simpleng araw na nasa bahay lang ang lahat.

Pero kasabay ng saya ng pagkakaroon ng alagang aso ay ang responsibilidad na tiyaking ligtas, malusog at maayos ang kanilang pamumuhay. Narito ang limang mahahalagang bagay na dapat malaman ng bawat fur parent.

1. Hindi sapat na pakainin lang sila

Mahalaga ang tamang pagkain at malinis na tubig para manatiling malusog ang aso. Ayon sa American Society for the Prevention of Cruelty to Animals (ASPCA), dapat naaayon sa pangangailangan ng aso ang pagkain nito, habang kailangang may malinis at sariwang tubig na available sa lahat ng oras. Nagkakaiba rin ang nutritional needs depende sa edad at laki ng aso.

Hindi rin nangangahulugang dahil gusto ng aso ang kinakain ng tao ay ligtas na itong ibigay sa kaniya. Ang sobrang table scraps o pagkain ng tao ay maaaring magdulot ng hindi balanseng nutrisyon at obesity.

2. Kailangan nila ng regular na ehersisyo at hindi lang para pumayat

Ang pag-eehersisyo ay hindi lamang tungkol sa physical fitness ng aso. Nakakatulong din ito sa mental stimulation at pangkalahatang well-being.

Kahayupan (Pets)

Asong lumalangoy sa rumaragasang ilog, nasagip!

Ayon sa ASPCA, nag-iiba ang pangangailangan sa exercise depende sa breed o breed mix, edad, kasarian at kondisyon ng kalusugan ng aso.

Kaya hindi pare-pareho ang tamang dami ng exercise para sa lahat ng aso. May mga asong nangangailangan ng mas maraming physical activity, habang ang matatanda o may ilang health conditions ay maaaring mangailangan ng mas maingat na routine.

3. Huwag hintaying magkasakit bago dalhin sa beterinaryo

Isa sa pinakamahalagang bahagi ng responsible pet ownership ang preventive veterinary care.

Inirerekomenda ng AAHA/AVMA preventive-health guidelines ang regular na veterinary examinations, vaccination, parasite control, nutritional assessment, dental care at behavioral assessment.

Mahalaga ito dahil may ilang sakit na maaaring hindi agad makita ng pet owner. Sa ilang pagkakataon, maaaring mukhang normal ang aso kahit nagsisimula na ang isang health problem. Sa regular na checkup at screening, mas maagang maaaring matukoy ang mga ganitong kondisyon.

4. Mahalaga ang bakuna at proteksiyon laban sa parasites

Hindi dapat ipinagpapaliban ang vaccination ng aso. Kabilang sa mga pangunahing bakunang inirerekomenda sa canine vaccination guidelines ang proteksiyon laban sa distemper, adenovirus, parvovirus at rabies, habang ang iba pang bakuna ay maaaring irekomenda depende sa lifestyle at risk factors ng aso.

Hindi rin dapat kalimutan ang parasite prevention. Ang fleas, ticks, heartworms at intestinal parasites ay maaaring magdulot ng seryosong problema sa kalusugan. Inirerekomenda ng veterinary guidelines ang year-round parasite control na naaayon sa pangangailangan at risk assessment ng bawat aso.

5. Ang pagiging pet owner o fur parent ay pangmatagalang commitment

Ang pag-aalaga ng aso ay hindi responsibilidad na natatapos kapag lumaki na ang alaga o kapag hindi na ito kasing-cute ng isang puppy.

Ayon sa American Veterinary Medical Association (AVMA), dapat isaalang-alang ng isang pet owner ang oras, pera, pagkain, shelter, companionship, veterinary care, exercise, training at identification ng alagang hayop. Dapat ding maging handa ang may-ari sa pangangalaga sa aso sa buong buhay nito.

Kabilang din sa responsible care ang tamang socialization at training, paglilinis pagkatapos dumumi ang aso, pagkakaroon ng identification gaya ng tag o microchip, at paghahanda para sa emergency o kalamidad.

Higit sa pagiging cute, sila ay responsibilidad

Madaling mahalin ang aso kapag masayahin, malambing at malikot ito. Ngunit ang tunay na pagmamahal sa alagang hayop ay nasusukat sa tuloy-tuloy na pag-aalaga, lalo na kapag nagkasakit, tumanda o nangangailangan ng mas malaking oras at gastos.

Sa huli, hindi lang pagkain at tirahan ang kailangan ng isang aso. Kailangan din niya ng tamang pangangalaga sa kalusugan, sapat na physical at mental stimulation, proteksiyon laban sa sakit at parasites, at isang responsableng taong handang samahan siya sa buong buhay niya.

Sa madaling salita, huwag mag-alaga kung hindi pala kaya.