Matatag na ipinagtanggol ni Senador Mark Villar ang Konstitusyon ng Pilipinas sa Senado, habang ipinapaliwanag ang kanyang boto laban sa pagpapatuloy ng impeachment trial laban kay Pangalawang Pangulo Sara Duterte, kasunod ng makasaysayang desisyon ng Korte Suprema.
Nauna nang ideklara ng Korte Suprema na labag sa Konstitusyon ang mga Artikulo ng Impeachment laban sa Pangalawang Pangulo, dahil sa paglabag sa “one-year rule” at due process. Ang nagkakaisang pasya, na inilabas noong Hulyo 25, ang naging batayan ng paliwanag ni Senador Villar sa kanyang boto.
Paggalang sa Kapangyarihang Hudisyal
Sa kanyang talumpati, binigyang-diin ni Villar ang obligasyon ng Senado na igalang ang kapangyarihan ng Korte Suprema bilang pinakamataas na tagapagsalin ng Konstitusyon. Binanggit niya ang Artikulo VIII, Seksyon 1 ng Konstitusyon, na nagbibigay kapangyarihan sa hudikatura na pigilan ang matinding pag-abuso ng sinumang sangay ng pamahalaan—kasama na ang Senado bilang impeachment tribunal.
“Walang sinuman, kahit ang Senado, ang maaaring palitan ang opinyon ng Korte sa mga usaping may kinalaman sa Konstitusyon,” ayon kay Villar, habang binanggit ang kasong Angara vs. Electoral Commission bilang patunay sa papel ng Korte Suprema.
Pagtatanggol sa Rule of Law
Mula sa legal patungong moral na pananagutan, ginamit ni Villar ang Panunumpa ng mga Senador, na nagsasabing dapat nilang itaguyod ang Konstitusyon at sundin ang mga legal na kautusan. Binalaan niya na ang pagsuway sa desisyon ng Korte ay maaaring magdulot ng krisis sa Konstitusyon na sisira sa pundasyon ng demokrasya ng bansa.
“Kung susuway tayo sa desisyon ng Supreme Court sa isang isyung konstitusyonal, binabalewala natin ang konstitusyon,” aniya, na binigyang-diin ang kahalagahan ng integridad ng mga institusyon at respeto sa kapangyarihang pantay-pantay ng bawat sangay ng pamahalaan.
Due Process Para sa Lahat
Sumang-ayon si Villar sa pananaw ni Senior Associate Justice Marvic Leonen, ang ponente ng desisyon ng Korte, na dapat laging alinsunod sa due process ang impeachment process, kahit ito ay isang political na proseso. Binigyang-diin niya na ang pagprotekta sa karapatan at pagsunod sa tamang proseso ay para sa lahat—mula sa matataas na opisyal hanggang sa karaniwang mamamayan.
“Pinatutunayan ng desisyong ito na ang due process ay hindi isang hungkag na salita,” sabi ni Villar. “Ito ay isang pangakong katarungan na handang panindigan ng ating mga institusyon.”
Pagtatapos: Mensahe Tungkol sa Katarungan
Nagtapos siya sa isang makapangyarihang sipi mula kay Justice Leonen: “May tamang paraan para gawin ang tama sa tamang panahon. Ito ang ibig sabihin ng Rule of Just Law.”
Pinagtibay ng paliwanag ni Senador Villar ang kanyang paninindigan sa kaayusang konstitusyonal at sa legal na proseso, at nilinaw na ang kanyang boto ay hindi pagtalikod sa kasarinlan ng Senado kundi pagtindig para sa kataas-taasang batas ng bansa.